Een beetje Martha en een beetje Maria

Zondag 20 juli

In de voormiddag is er geen permanentie. De zondagsrust is een voormiddag vrij in Lourdes. Op het heiligdom is er van deze rust niet veel te merken. Reeds vanaf 8 u. ’s morgens is er veel bedrijvigheid. Het is duidelijk dat de internationale viering van 10 u. in de Pius X-basiliek voor vele bedevaarders een moment is om samen te vieren. Almaar meer groepen met vlaggen wandelen het heiligdom binnen, verzamelen op een afgesproken plek om dan samen naar de basiliek te gaan.

Ditmaal wordt aan het hoofdaltaar gevierd en rondom het altaar vullen de plekken voor rolstoelen en bedden zich stilaan en ook de zitplaatsen worden ingenomen. Ik neem een plekje achter een groep uit het bisdom Hasselt, duidelijk te onderscheiden door de uniformen van de mijnwerkers-brancardiers, maar ook met een duidelijke aanwezigheid van bedevaarders van Samana. Ondertussen oefent het koor reeds wat liederen in. Ongeveer 20 minuten voor de aanvang van de viering klinkt in verschillende talen, waaronder ook het Nederlands, een welkom door enkele ‘kapelanen’ die verschillende landen en talen permanent vertegenwoordigen in Lourdes. Ook priester Dominique Derkoningen verwelkomt in het bijzonder de bedevaarders van Samana Limburg, de diocesane bedevaarders van ‘zijn’ bisdom Hasselt en de scoutsgroep van Keerbergen, ook aanwezig in Lourdes. De vertaling van de homilie, gehouden door mgr. Norbert Turini, aartsbisschop van Montpellier en voorganger van de viering, zal in het Nederlands op de schermen verschijnt, laat de kapelaan nog weten. Ondertussen is de intredeprocessie met vlaggen van verschillende bedevaartgroepen, met ook enkele vlaggen van Samana, begonnen en worden ze gevolgd door een rist concelebranten, enkele diakens en de voorganger, terwijl het orgel klinkt in de basiliek.

Het is inderdaad een internationale viering met liederen in verschillende talen, de eerste lezing in het Nederlands, de tweede lezing in het Engels door een Schot in klederdracht,… In de korte homilie wordt duidelijk dat, zoals in het evangelie te horen was, zowel Martha als Maria een rol spelen als Jezus bij hen te gast is. Mgr. Turini verduidelijkt dat in elk van ons misschien wel iets van Martha en iets van Maria zit. Het is een mooie viering waarin iedereen gelijk is en talloze vrijwilligers die mee in goede banen leidt. Tevreden keren velen terug naar hun verblijf in Lourdes voor het middagmaal. Zo ga ik ook eten in Saint-Michel.

Na de middag wandel ik nog even naar het stadscentrum waar blijkbaar de oudste chocolaterie van Frankrijk te vinden is: Maison Pailhasson genaamd. Dit winkeltje waar ook thee kan worden gedronken, is enkel ’s namiddags open. Dat ontdekte ik toen ik enkele dagen geleden noodgedwongen in het stadscentrum moest blijven omdat Macron op bezoek kwam. Volgens haar website was deze chocolaterie de chocoladeleverancier van paus Leo XIII. Dat wekte mijn nieuwsgierigheid. Er is een rijk aanbod van chocoladetabletten, snoepjes en pralines. Ik koop er enkele voor de thuisblijvers in België.

Ik wandel terug via een stukje van het parcours van de renners, nl. via de weg naar Pau. Zo kom ik aan de nadere zijde van het heiligdom, de kant met minder hotels en minder winkels. Ik zie een merkwaardige kerkje opduiken: Oosters, orthodox, of nog iets anders? Het blijkt de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk te zijn die er samenkomt. De kerk van het Ontslapen van de Moeder Gods werd ingewijd in 1982, zo lees ik in een foldertje dat ook in het Nederlands beschikbaar is, en is de enige oosters-katholieke gebedsplaats in Lourdes. Een mooi eenvoudige kerk, voorzien van polychromieën van Jerzy Nowosielski, een Poolse schilder van Oekraïense origine. Eens terug buiten vind ik een wegwijzer om via een trap naar het heiligdom ‘af te dalen’. Inderdaad een kortere weg terug naar de Gave. Ik breng de chocolade naar mijn kamer en los zuster Marie af om de laatste permanentie tijdens mijn verblijf in Lourdes aan te vatten. Zuster Marie vertelt me dat het een zeer rustige namiddag was, en ik merk dat ook in de avond: weinig passage op zondag. Toch komt er nog een vrijwilligster van de Hospitalité Notre-Dame de Lourdes binnen. Haar moedertaal blijkt Duits te zijn en ze lijkt wat in de war door OPM & Missio te zien. Inderdaad, op vrijdag werd een pakket van Missio -Oostenrijk geleverd met exemplaren hun tijdschrift, dat zuster Thérèse een plekje gaf in het ‘winkeltje’. Ik geef haar een exemplaar van het tijdschrift. ‘Die man heb ik hier vorige week ontmoet’, merkt ze op als de cover bekijkt en wijst naar pater Karl Wallner die in 2019 in Sri Lanka de bouwwerf van het eerste cisterciënzerklooster in Sri Lanka bezoekt. Het blijkt dus nogmaals dat in Lourdes de wereldkerk elkaar ontmoet.

Op zondag sluiten we het onthaalpunt af om 20 u. en niet op 21 u. zoals de andere dagen. Dat geeft me de mogelijkheid om naar aan te sluiten bij een Taizéwake georganiseerd door het bisdom Hasselt in de kapel Notre-Dame, vlakbij het heiligdom. Ik sluit dus af en op de weg naar het heiligdom kom ik Clément nog eens tegen, die priester uit Togo. ‘Ik wilde je nog even goedendag komen zeggen’, zo spreekt hij me aan. ‘Ben je er morgen nog?’ Ik neem morgen middag de trein terug naar België, maar spreek met hem af dat ik om 9 u. het onthaalpunt zal openen om hem nog even te zien. Voor hem is het prima. Ik begeef me dus naar de kapel waar de bedevaarders en brancardiers vanuit Hasselt reeds binnengaan. Sfeervol ingericht met kaarsen en het Taizé-kruis verwelkomt diaken Paul Gielen ons en bedankt reeds de jongeren die als brancardiers meekwamen, die deze wake uitwerkten. Er worden nog wat lichten gedoofd en het eerste Taizélied brengt ons in de juiste sfeer. Tijdens de viering getuigen enkele van deze jongeren over hun ervaring in Lourdes. ‘De dankbaarheid die we hier mogen ervaren, klonk nog nergens zo sterk. We doen nochtans maar kleine dingen, maar krijgen er zoveel voor terug.’ Ze tekenen ook voor het volgende jaar present in Lourdes. Het is telkens weer een unieke ervaring die ze niet willen missen. Twee uur later keren we terug naar onze slaapplekken, weliswaar door de regen, maar dat neem ik er graag bij. Ik neem nog afscheid van Pitjoe en van Marie-Jeanne. ‘Slaap wel en nog een goed einde van jullie bedevaart. Tot in België’, zo verlaten we de kapel.

Tom Heylen, coördinator van Missio in Vlaanderen