Missie van religieuzen stopt niet met ouder worden

Hoewel veel congregaties en kloosterordes in Europa verder moeten met ouder wordende religieuzen, blijft de kern van hun roeping ongewijzigd: het dienen van mensen in nood met liefde en toewijding. Wijlen paus Franciscus zei eens: “Niemand is zo arm dat hij niets te bieden heeft, en niemand is zo rijk dat hij geen hulp nodig heeft”. En in het leven van vele religieuzen staat op dit citaat geen leeftijd. Een mooi voorbeeld daarvan is zuster Angela Sinopoli, 93 jaar. Ze verblijft in haar klooster in Matera, Zuid-Italië, beleeft haar religieus leven al 70 jaar met vreugde. De zorg voor mensen is haar niet vreemd, ze is namelijk een gepensioneerde verpleegster. Ze was werkzaam in de thuiszorg, vooral in achtergestelde wijken.

Zuster Angela is zuster van de Zusters Hulp der Christenen van de Zielen in het Vagevuur en ‘beoefent’ sinds 2001, dus reeds een kwarteeuw, de pastorale zorg van nabijheid. Haar gemeenschap is sinds 1978 aanwezig in de regio rond Matera. Ze wonen in een wijk aan de rand van de stad, het district Platani, en delen hun dagelijks leven met een overwegend volwassen bevolking, maar ook jonge gezinnen die zijn aangekomen na de bouw van het district Quadrifoglio, in het noordelijke deel van Matera. “Een prachtige verscheidenheid aan generaties omringt ons”, zo lezen we op hun website https://www.suoreausiliatrici.it.

Nabijheidspastoraal

In deze leefwereld vult zuster Angela haar dagen met ‘nabijheidspastoraal’. Ze wandelt er bijna dagelijks door de straten en verwelkomt de ontmoetingen die haar pad kruisen. Ze bezoekt ook eenzame mensen, of mensen die ziek zijn of op zoek zijn naar iemand die ze kunnen vertrouwen en met wie ze de zorgen van het leven kunnen delen. Haar energie lijkt onuitputtelijk omdat ze haar bron vindt in het bewustzijn van het geven. Ondanks haar 93 jaar kijkt zuster Angela de uitdagingen van het dagelijks leven met vastberadenheid en humor tegemoet, gedreven door de liefde die ze zelf ook ontving. Niets of niemand houdt haar tegen. Kracht, energie en moed zijn de sleutelwoorden die haar drijfveer kenmerken. De ignatiaanse spiritualiteit is een bron van wijsheid voor haar en haar congregatie om de begeleiding te beleven als een aanwezigheid tussen en naast de mensen.

Haar leeftijd verhindert haar niet haar verlangen om de vreugde en barmhartigheid van de Heer met anderen te delen. Zelfs als haar lichaam niet meer altijd zo goed mee wilt, overstijgt haar hart alle grenzen. Zuster Angela luistert naar de problemen die mensen haar toevertrouwen en wordt hun levensgezel door hun verhaal te gebruiken als een therapeutisch moment voor hen. Door de dingen bij naam te noemen, komen ze aan het licht en kunnen ze onder ogen worden gezien in het licht van hoop en niet in de duisternis van wanhoop.

“Wanneer mensen me vertellen over hun problemen en angsten, probeer ik ze aan te moedigen om verder te gaan. Soms bidden we samen, andere keren wisselen we een glimlach uit”, vertelt zuster Angela Sinopoli aan Vatican News. En als ze naar huis terugkeert, neemt ze dit alles mee in haar persoonlijk en gemeenschappelijk gebed. Ze vervolgt: “Het is een manier om te getuigen van Gods liefde voor iedereen, ook voor hen.”

Als het fysiek wat moeilijker wordt, doet ze aan ‘telefonische pastorale zorg’. Ze weet als geen ander dat eenzame mensen opbellen wordt ervaren als een manier om hen te laten weten dat ze meetellen en de moeite waard zijn door via de telefoon enkele woorden te wisselen, al is het maar gewoon ‘hallo’ zeggen.

Petrus als inspiratiebron

Wie door straten wandelt, weet natuurlijk niet welke ontmoetingen er te wachten staan. Net dan laat zuster Angela zich inspireren om net als Petrus te zeggen: ‘Zilver of goud heb ik niet; maar wat ik heb geef ik u. In de naam van Jezus Christus de Nazoreeër: gebruik uw voeten!’ (Hnd 3, 6). Luisteren wordt een vorm van deelname aan het lijden van mensen en een aanwezigheid in de pijn zelf, om niemand alleen te laten met zijn of haar problemen. In deze tijden van vele crisissen en oorlog en geweld in de wereld, voelt zuster Angela de hoogdringendheid om waarden aan mensen terug te geven door er gewoon te zijn. In de regio waar ze woont, verblijven dezer dagen vele vluchtelingen uit Oekraïne. “Het zijn vooral moeders die met me praten over hun zorgen met hun kinderen. Ouders voelen zich er vaak alleen mee, ze worden geconfronteerd met de vele uitdagingen van het onderwijs. De onzekerheid van werk en de angst om geen toekomst te hebben is een andere zorgwekkende vaststelling,” verduidelijkt ze de nood aan aanwezigheid in haar omgeving aan Vatican News.

Samen hopen zonder oordeel

Zuster Angela luistert zonder oordeel. Ze bewaart de woorden van de ander in haar hart en “het begeleiden van mensen zodat ze niet ontmoedigd raken, maar integendeel hoop vinden”, zegt ze, benadrukkend dat ze “geen recept heeft voor wat te zeggen. Ik laat me leiden door de woorden die de Heer mij ingeeft”. Met nederigheid vertrouwt zij zich toe aan de Voorzienigheid.

Door de straten wandelen en mensen bezoeken, wat paus Franciscus ‘naar de periferie gaan’ noemde, is een evangelische stijl die zuster Angela zich eigen maakte, naar het voorbeeld van Jezus, die vaak onderweg was. Dit sluit ook aan bij de missie van haar congregatie. Op hun website verwoorden ze het als volgt: “Door onze verschillende apostolische taken staan wij in dienst van de plaatselijke kerk en van de samenleving, met een bijzondere gevoeligheid voor families, zieken, ouderen en jongeren. We ontmoeten laatstgenoemden op school, dankzij het onderwijs in religie, maar ook in pastorale contexten, verenigingen, op diocesane en nationale niveau.”

Aangetrokken door de wijze waarop Jezus naar de anderen kijkt, dat wil zeggen als geliefde medemensen, de manier waarop Hij het opneemt voor de armen en hen hoop geeft, moedigt de zusters aan om anderen te ontmoeten en zo God aan het werk te zien in deze wereld, met zekerheid, ondanks conflicten en problemen.

Zuster Angela is een van de vele religieuzen die mensen nabij zijn, ook lang nadat ze met pensioen zijn gegaan. Haar actieve loopbaan maakt plaats voor een actief leven van nabijheid. Aan Vatican News vat ze het leven van haar en de medezusters als volgt samen “Ons leven is een leven van dienstbaarheid aan anderen. Het leven dat we hebben gekozen en ons charisma zijn geschenken die met vreugde moeten worden gedeeld!”. En ze stoppen nooit met ontvangen en geven, ook niet op een hoge leeftijd, zolang het lichaam en de geest het toelaten.

Op de website van haar congregatie (https://www.suoreausiliatrici.it) omschrijft zuster Angela haar roeping als volgt: “Toen ik een jong meisje was en besloot zuster te worden, had ik alleen de wens om zuster bij de Zusters Hulp van Christenen te worden vanwege de aantrekkingskracht tot de armen.” Dat geldt nog steeds in haar 93^ste levensjaar.

Tom Heylen