Priester Aristide Ndyabuheze, directeur van het Nationaal Bureau voor Katholiek Onderwijs in Burundi, schetst voor ons de situatie van het onderwijs in Burundi.
Hoe is het onderwijs in Burundi georganiseerd?
Het vrij onderwijs dat via een conventie met de staat gesubsidieerd wordt. Hiertoe behoren ook de meeste katholieke scholen. Alle scholen die onder een conventie met de overheid werken, moeten alle kinderen aanvaarden, ongeacht hun geloofsovertuiging. Er is ook nog het staatsonderwijs en het privé-onderwijs dat betalend is en vrijwel geen subsidie van de overheid ontvangt.
Zijn er verschillen tussen het onderwijs in de steden en op het platteland?
Structureel zijn er geen grote verschillen, wel wat kwaliteit betreft. Bijvoorbeeld het gebrek aan elektriciteit op het platteland maakt onderwijs er moeilijk. En is dan ook ’s avonds thuis geen licht om te studeren. Ook de lange afstanden naar school vormen vaak een hindernis en hebben een negatieve invloed op de kwaliteit van het onderwijs.
Hoe zit het met de opleiding van leerkrachten?
Leerkrachten, met uitzondering van docenten aan de universiteit, doorlopen opleidingen in normaalscholen, in scholen voor praktijkonderwijs en pedagogische hogescholen, om de vereiste opleiding te krijgen om les te geven op hun respectieve niveaus. Voor beroepsscholen echter blijft de specifieke opleiding zeer ontoereikend.
En is hun salaris voldoende motiverend?
De verloning werkt zeker niet motiverend. Ik noem, voorzichtig geschat, salarissen van rond de 300.000 Burundese frank (85 euro) voor de minst gekwalificeerden, en het dubbele voor de best betaalden leerkrachten. Vandaar een recent fenomeen dat in Burundi, en ook in andere Afrikaanse landen, toeneemt, namelijk het vertrek van leerkrachten naar andere jobs, ook naar het buitenland zoals Dubai, die beter betalen.
Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor het katholieke onderwijs in Burundi?
Er zijn er velen. Ik som er enkele op: de ontoereikende en verouderde schoolinfrastructuur, het gebrek aan pedagogisch materiaal, schooluitval als gevolg van armoede (de schoolplicht is slechts tot 14 jaar), het zeer beperkte gebruik van ICT, het lerarentekort om het project van menselijk en christelijk onderwijs te realiseren. Er is dus nog veel te doen om onze kinderen en jongeren het onderwijs te bieden waar ze recht op hebben.
Hoe ziet de toekomst van het onderwijs in Burundi eruit en wat is het belang ervan voor de jeugd?
De toekomst van het Burundese onderwijs zou zich moeten richten op een meer mensgericht, inclusief en beroepsgericht onderwijs, gebaseerd op morele en christelijke waarden, althans voor het katholieke onderwijs. Elke leerling is geroepen om een actieve rol te spelen in zijn eigen vorming en staat centraal in zijn schoolloopbaan. De toekomst van de jeugd zal dus sterk afhangen van het vermogen van het land om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, leraren beter op te leiden en te verlonen, de verschillen tussen stad en platteland te verkleinen en te investeren in betere infrastructuur en toekomstgerichte beroepsopleidingen.