donderdag 22 oktober, 2026
–icon6 minuten leestijd

“Gaven om te geven en gaven om te ontvangen”: ‘The Church of the Sheaves’ opent haar eerste internationale conferentie in Rome

Rome – “Uw aanwezigheid, vanuit verschillende Kerken, culturen en pastorale contexten, brengt nu al een fundamentele waarheid tot uitdrukking: de missie van de Kerk behoort ons allen toe. Geen enkele lokale Kerk kan die alleen vervullen en geen enkele mag worden uitgesloten.” Met deze woorden opende aartsbisschop Fortunatus Nwachukwu, secretaris van het Dicasterie voor Evangelisatie, op 22 oktober 2026 de eerste internationale conferentie van The Church of the Sheaves (De Kerk van de Schoven) aan de Pauselijke Urbaniana-Universiteit in Rome.

De driedaagse bijeenkomst, onder de titel ‘Een Kerk voor iedereen: synodaal in haar werkwijze, missionair in haar geest, geloofwaardig in de liefde’, brengt kerkleiders, wetenschappers en pastorale medewerkers uit vijf continenten samen. Het is de eerste publieke activiteit van een ruimer programma, gedragen door het Dicasterie voor Evangelisatie in samenwerking met de faculteit missiologie van de Urbaniana en het Center for World Catholicism and Intercultural Theology van DePaul University, onder gezamenlijke leiding van de priesters Stan Chu Ilo en Jaeho Chung. Het programma loopt tot Pinksteren 2028 en omvat een onlinecursus met veertien modules, documentaires, publicaties, regionale bijeenkomsten en een podcast.

De naam van het initiatief verwijst naar Psalm 126, waarin zij die onder tranen zaaien, juichend terugkeren met hun schoven. “Talloze missionarissen”, herinnerde aartsbisschop Nwachukwu eraan, “verlieten hun vaderland, vaak op jonge leeftijd, staken oceanen over en doorkruisten culturen, en vertrokken zonder te weten of ze ooit zouden terugkeren. Zo zaaiden ze het Evangelie ver van huis. Vandaag zijn de vruchten daarvan zichtbaar, vooral in Afrika, Azië, Oceanië, het Caribisch gebied en Latijns-Amerika: levendige geloofsgemeenschappen, nieuwe roepingen en gaven die het hele Lichaam van Christus kunnen verrijken”.

“Dankbaarheid moet echter gepaard gaan met een waarheidsgetrouwe herinnering. De Kerk mag de geschiedenis van de missie niet romantiseren, maar ze evenmin herleiden tot haar mislukkingen: In het verleden hebben we successen gekend – grote successen – maar ook mislukkingen … Zelfs vandaag kunnen we mislukkingen niet vermijden, en het zou verkeerd zijn onze missie daartoe te herleiden.”

“Soms”, erkende hij, “werden lokale culturen onvoldoende gerespecteerd, vonden misbruiken plaats en raakte missionaire activiteit verweven met koloniale macht. Die wonden moeten eerlijk worden erkend. De Kerk moet er ‘nederig uit leren’, en tegelijk de missionarissen eren die zich edelmoedig voor het Evangelie hebben ingezet”.

Een uitwisseling van gaven die de Kerk vernieuwt

Wederkerigheid vormde de kern van de toespraak van aartsbisschop Nwachukwu. “Vandaag zenden lokale Kerken die vroeger missionarissen ontvingen, zelf ook missionarissen uit. Zo worden zij op hun eigen manier missionaire Kerken. Maar het gaat niet eenvoudigweg om een omkering waarbij de ontvangers van gisteren de gevers van vandaag worden. Het is een uitnodiging om verder te gaan dan een model van missie dat slechts in één richting verloopt. Elke lokale Kerk heeft gaven om te geven en gaven om te ontvangen. The Church of the Sheaves draait”, benadrukte hij, “om een echte uitwisseling van gaven waardoor de hele Kerk wordt vernieuwd”, en niet louter om het verplaatsen van mensen.

Een missionaris ontvangen betekent in de praktijk ‘een broeder of zuster’ verwelkomen en helpen om de taal, de geschiedenis en de pastorale werkelijkheid van de gemeenschap te begrijpen. “Zij komen niet alleen met behoeften, maar ook met gaven: hun geloof, hun ervaring met God en de vruchten van de Kerken die hen hebben gevormd. Missionarissen moeten op hun beurt luisteren, leren en nederig dienen.” De zendende Kerken moeten zorgen voor een degelijke menselijke, spirituele, culturele en pastorale vorming; de ontvangende Kerken moeten begeleiding en echte integratiekansen bieden. “Beide dragen samen de verantwoordelijkheid voor een vruchtbare missie”.

Deze visie beantwoordt aan een wereld die gekenmerkt wordt door migratie, culturele verscheidenheid, ongelijkheid en afstand. “Paus Leo XIV”, zo zei de aartsbisschop, “heeft ons eraan herinnerd dat de Kerk geroepen is bruggen te bouwen tussen volkeren en culturen”, met gastvrijheid, solidariteit en mededogen, vooral tegenover migranten en mensen aan de rand van de samenleving. In de lijn van de ontmoetingscultuur van paus Franciscus “moeten we luisteren voordat we spreken en begrijpen voordat we oordelen”. Met een verwijzing naar Genesis beklemtoonde hij: “Wij allen zijn beeld en gelijkenis van God.”

The Church of the Sheaves situeert zich volgens hem ook ‘binnen het perspectief van de synodaliteit’. Hij herinnerde aan drie kernwoorden van paus Franciscus: gemeenschap, zending en participatie. “Synodaliteit vraagt geen eenvormigheid en evenmin het uitwissen van verschillen” Hij verbond de Griekse oorsprong van syn-odos, ‘samen op weg’, met ex-odos en merkte op dat samen op weg gaan ook betekent dat men vertrekt. Daarbij stelde hij de vragen: “Wat is onze uittocht? Waar komen wij vandaan?”

‘Samen lopen’, zoals de twee apostelen naar het graf

Terugkerend naar wat hij “die sprint op paasmorgen” noemde, herinnerde aartsbisschop Nwachukwu eraan hoe Petrus en Johannes volgens het Evangelie ‘samen liepen’. De ene liep sneller, maar “dat hij als eerste aankwam, maakte zijn weg niet belangrijker dan die van de ander”. In zijn lezing was Maria Magdalena de derde die liep, ‘in stilte’. “Vaak”, zei hij, “zijn juist degenen die achter de schermen actief zijn ‘de eersten die Christus ontmoeten en de boodschap ontvangen’. Er wordt ons niet gevraagd identiek te zijn, maar samen op weg te gaan.”

Hij sprak de hoop uit dat de conferentie pastorale medewerkers zal vormen die gekenmerkt worden door interculturele nederigheid, de banden tussen zendende en ontvangende Kerken zal versterken en parochies en bisdommen zal helpen om te gaan met migratie, culturele diversiteit en ‘nieuwe digitale ruimten waar mensen zin en gemeenschap zoeken’.

Met een verwijzing naar Efeziërs 2,19 – ‘U bent dus geen vreemdelingen of gasten meer, maar medeburgers van de heiligen en huisgenoten van God’ – zei hij dat de vraag niet alleen luidt: “Wat kan de ene Kerk de andere bieden?”, maar ook: “Zijn wij bereid elkaars gaven met dankbaarheid, nederigheid en vertrouwen te ontvangen?”

Aartsbisschop Nwachukwu besloot met een aanroeping van Maria, ‘de eerste missionaris na Jezus Christus’, die Christus met haast en nederigheid naar Elisabet bracht. Hij begroette de deelnemers met een laatste woordspeling: “Welkom bij de Church of the Sheaves, de Kerk van de schoven – en vergeet ook de Church of the Seeds, de Kerk van de zaden, niet.”

 

Marie-Lucile Kubacki – Persagentschap Fides